Şiddetin bir çok türü vardır ve akran zorbalığı da şiddetin bir parçasıdır. Bununla birlikte araştırmalar 16-24 yaş aralığında en yoğun yaşanan şiddetin flört şiddeti olduğunu gösteriyor.
Bugün konuşacaklarımız şiddet türlerini tanımak ve uyarı sinyallerini yakalamak üstüne olacak.
Sağlıklı ilişkiler hakkında bilgi sahibi olmamak, arkadaşlık ve özel ilişkilerimizde deneyimlediğimiz zararlı durumları fark edememeye neden olabilir. İyi olmayan sinyalleri aslında başından itibaren alırız fakat o insan sıklıkla aynı ortamda bulunduğumuz veya romantik anlamda yoğun duygular beslediğimiz biri ise böyle bir durumda küskünlük olmaması adına, kurulan bağların bozulmaması adına, en önemlisi “Eğer tepki verirsem daha fazla üzerime gelir.” düşüncesi ile sessiz kalmayı tercih edebiliriz. Bu durum uzun vadede özgüven ve özsaygıda olumsuz etkiler bırakır ve yaşanılanlar karşısında kendimizi yalnız hissetmemize sebep olur.
Aslında şiddetin bir çok çeşidi vardır ve hepsinin ortak özelliği, karşısındaki insan üstünde “güç” ve “kontrol” kurmaya çalışmaktır. Davranışların “sistemli” ve “tekrarlı” bir şekilde görülüyor olması şiddet veya zorbalığın en temel kriteridir.
ŞİDDETİN TÜRLERİ
- FİZİKSEL
- PSİKOLOJİK
- SÖZEL
- CİNSEL
- SOSYAL
- SANAL/DİJİTAL
- EKONOMİK
- STALKING(ISRARLI TAKİP)
ALARM SİNYALLERİ
- Fiziksel
– vurmak, tokat atmak, itmek, sarsmak, eşya fırlatmak, saçı/yakayı/kıyafeti çekmek çekiştirmek…
- Psikolojik
– hareketleri ve tavırlarıyla korkutmak, suçlu ve yetersizmiş gibi hissettirmek, kötülemek, kıskançlık, sırları bir başkasıyla paylaşmak, kendine zarar vermekle veya intihar etmekle tehdit etmek…
- Sözel
– isim takmak, iftira/hakaret/küfür etmek, başkalarının önünde küçük düşürmek, kişisel ve fiziksel özelliklerle dalga geçmek, aksanı/ağızı/şivesiyle dalga geçmek…
- Cinsel
– cinsel bir davranış için zorlamak, “hayır” yanıtını kabul etmemek veya “evet” demesi için zorlamak, utandırmak…
- Sosyal
– arkadaş gruplarından dışlamak, görmezden gelmek, dedikodu yapmak, hakkında söylentiler çıkarmak, hobilerden/sosyal faaliyetlerden soyutlamak, kıyafete karışmak, kimlerle arkadaş olduğunu kontrol etmek/engellemek…
- Sanal/Dijital
– konuşmaları, özel fotoğrafları yaymak veya yaymakla tehdit etmek, sosyal medyadaki gönderilerin altına hakaret içerikli yorumlar yazmak, cinsel içerikli fotoğraf veya video göndermeye zorlamak, medyada hakkında bir iftira veya dedikodu yaymak, adınıza hesaplar açmak…
- Ekonomik
– eşyalara zarar vermek, kıyafete zarar vermek, para istemek, zorla bir şeyler ısmarlatmak, hediye vs. almaya zorlamak…
- Stalking(Israrlı Takip)
– sürekli izlendiğini hissetmek, davet edilmeden evinin ya da okulunun önüne gitmek, notlar bırakmak, gidilen yerlerde karşısına çıkmak, fake(sahte) hesaplardan takip etmek, bilinmeyen numaralardan aranmak…
Bu sayılan şiddet türlerinin hiçbiri birbirlerinden daha iyi, daha az kötü veya daha az zararlı değildir.
ŞİDDET ŞİDDETTİR!
Özellikle psikolojik ve sözel şiddetin, fiziksel şiddete göre çok daha acı verici olduğu söylenir.
Öte yandan şiddetin bir de adli boyutu vardır… Şiddet “İnsan Hakları İhlali”dir ve “Suç”tur. Zorbalığa ve şiddete başvuran kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulabilir ve bu kişilere hukuki yaptırımları olabilir.
ÖNLEMLER
Benliğimizi tanımlamak ->
Bir başkasında hoşlandığınız/hoşlanmadığınız özellikler neler? Hangi davranışlardan rahatsız oluyorsunuz? Kendinizi kimlerin yanında rahat ve güvende hissediyor, kimlerin yanında kendiniz gibi olamıyorsunuz? Size yapılmasını istemediğiniz neler var? Hassas olduğunuz konular hakkında size nasıl davranılsın istiyorsunuz?
Sağlıklı Sınırlar İnşa Etmek ->
Sınırlarınızın ne kadar farkındasınız? İstemediğiniz, hazır olmadığınızı düşündüğünüz, rahatsızlık duyduğunuz herhangi bir durumda “HAYIR” diyebiliyor musunuz? Kendinizi ne kadar kısıtlanmış hissediyorsunuz?
Sorumluluk ve Yaptırım ->
Kişi, davranışlarının sorumluluğunu üstlenmesi gerekir. Görmezden gelinmemeli, zamana bırakılmamalı, “gençlikte olur” diyerek geçiştirilmemeli. Şiddet doğal bir süreç değildir. Mutlaka müdahalede bulunulmalıdır.
Siber Zorbalık Durumunda: Engellemek, somut deliller elde etmek açısından kanıtları saklamak, sosyal medyada açık adres, telefon numarası, konum paylaşmamak veya açıksa derhal kapatmak, ve en önemlisi en kısa sürede güvendiğimiz bir yetişkine durumu haberdar etmek kendimizi korumak adına yararlı olacaktır.
