Konversiyon bozukluğu stres kaynaklı olarak ortaya çıkan birtakım fiziksel semptomlardır. Kelime anlamı döndürme olan bu problem ruhsal sıkıntıların bedensel sorunlara sebebiyet vermesidir. Bayılma, felç, duyu kaybı gibi sorunların hiçbir fiziksel nedene dayanmadan yalnızca psikolojik etkilerle ortaya çıkmasıdır.
Konversiyon Bozukluğu Nedir?
Konversiyon bozukluğu nedir, stres ya da psikolojik zorlanmalar neticesinde bedensel problemler yaşanmasıdır. Ağır stres ya da travma gibi durumlarda vücut dışa vurum gerçekleştirir. Beyin genelde yaşanan duygusal yükleri kaldıramadığında fiziksel etkilerle dışarıya atar. Konversiyon bozukluğu hastalığı farklı nedenlerden kaynaklanabileceği gibi belirtileri de kişiden kişiye değişebilir.
Konversiyon Bozukluğu Neden Olur?
Zihin yoğun stres ya da duygusal baskı altında kaldığında bu durumla başa çıkmakta zorlanabilir. Beyin ise bu gerilimi bir süre sonra fiziksel semptomlara dönüştürür. Tıpta bu durumun doğal bir sebebi bulunmaz. Fakat konversiyon bozukluğu neden olur sorusuna yanıt vermek gerekirse ilk sırada psikolojik travmalar ilk sırada gelir. Çocuklukta yaşanan istismarlar, ani gelişen korku dolu olaylar bunların başında gelir.
Kişilerin kendi içlerinde yaşadıkları birtakım vicdani çatışmalar da konversiyon bozukluğuna neden olur. Bu durumda öfke ve suçluluk gibi duygular bastırıldıkça fiziksel sorun olarak ortaya çıkar. Aynı zamanda kişilerin stresli iş ortamında bulunması ya da aile içi şiddet ile karşıya kalması da bu nedenlerin başında gelir. Konversiyon bozukluğu psikolojik mi evet psikolojik etkili ortaya çıkan bir sorundur.
Konversiyon Bozukluğu Kimlerde Görülür?
Konversiyon bozukluğu birçok yaş grubunda görülebilir. Aynı zamanda çalışan, çalışmayan ya da farklı sosyal kesimlerden kişilerde görülebilir. Buna göre konversiyon bozukluğu kimlerde görülür sorusunun yanıtları şunlardır:
- Ergenlik dönemi ile 30 yaşlarının başı arasında rastlanır.
- Kadınlarda erkeklere oranla daha çok görülür.
- Ağır travma yaşayanlarda görülebilir.
- Duygularını ifade etmekte zorlanan kişilerde sıklıkla rastlanır.
- Düşük sosyoekonomik yapıda olanlarda görülebilir.
- Kaygı bozukluğu olanlarda rastlanabilir.
Konversiyon Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?
Aniden ortaya çıkan konversiyon bozukluğu belirtileri farklı şekillerde kendini gösterebilir. Vücudun farklı bölgelerini etkileyebileceği gibi bu belirtiler kişiden kişiye değişir. Genelde görülen belirtiler şu şekildedir:
- Kaslarda güçsüzlük ve felç
- Titremeler ve kasılmalar
- Yürümede güçleşme
- Vücudun genel dengesinde bozukluk
- Deride dokunma ve ağrı hissi görülmesi
- Geçici körlük yaşanması ya da çift görme
- İşime kaybı ve konuşma bozuklukları
- Yalancı nöbet görülmesi
- Bilinçte bulanıklık
- Boğazda düğümlenme ve yutkunmada güçlük
Konversiyon Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?
Belirtilerin fiziksel sorunlardan kaynaklanmadığı konversiyon bozukluğunda bu sorunun teşhis edilebilmesi için titiz davranmak gerekir. Bu tarz durumlarda hem nörologlar hem de psikiyatristler ortak bir çalışma yapar. Buna göre konversiyon bozukluğu teşhisi konulabilmesi için ilk olarak hastada hem fiziksel hem de nörolojik muayene yapılması gerekir. Bu aşamada hastada tüm nörolojik hastalıkların kontrolleri yapılır. Doktor tarafından kas ve refleksler de kontrol edilir.
İlk muayene sonrasında ileri uygulamalar yapılır. Görüntüleme testleri yapılarak hem beyinde hem de omurilikte olası tüm hasarlara bakılır. MR ya da tomografi çekimi yapılır. Aynı zamanda bayılma ve nöbet varsa EEG çekimi de yapılması gerekebilir. Sonrasında ise psikiyatrik değerlendirme süreci başlatılır. Bu aşamada tutarsızlık kontrolleri ve Hoover testi gibi işlemler de yapılarak hastalığın teşhisi yapılır.
Konversiyon Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?
Konversiyon bozukluğu teşhis edildikten sonra tedavi sürecine başlanır. Bu tedaviler sırasında hem beden hem de zihni ilgilendiren tedavi yaklaşımlarına başvurulur. Burada en temel amaç hastanın kaybetmiş olduğu fiziksel tüm işlevleri geri kazanmasını sağlamaktır. Konversiyon bozukluğu tedavisi için en etkili yöntemlerin başında psikoterapi uygulamaları geliyor. Yani konuşma terapisi ile hastanın stres ile başa çıkma becerisi geliştirilir.
Konversiyon bozukluğu nasıl geçer sorusuna yanıt verebilmek için hastanın çok yönlü olarak kontrol edilmesi gerekir. Bu aşamada başvurulan yöntemlerden birisi de fizik tedavi ve rehabilitasyon sürecidir. Hastanın yaşadığı fiziksel belirtiler üzerinde durulur. Felç ya da yürüme güçlüğü sorunlar varsa fizyoterapist eşliğinde egzersiz yaptırılır. Bunların yanında ilaç tedavisine de başvurulur. Fakat bu süreçte hastalığı doğrudan iyileştiren bir ilaç bulunmaz. Yalnızca yoğun kaygıyı azaltmak ve uykuyu düzenlemek için destekleyici ilaçlara başvurulur.
Konversiyon Bozukluğu Tedavi Süreci Nasıl İlerler?
Tedavi süreci tamamen sabır gerektirir. Bu süreçte aşamalı olarak ilerleyen bir süreçten bahsedilebilir. Bu süreçte ilk aşamada hastanın durumu kabul etmesi gerekir. Bunu doktor hastanın fiziksel olmadığını psikolojik kaynaklı olduğunu açıklar. Sonraki aşamada ise semptomların nasıl ve hangi olaylarda ortaya çıktığına bakılır. Bir diğer aşama ise hasta yürüme kaybı gibi sorunlar varsa fizik tedavilerle desteklenir. Böylece hastanın kas hafızası yeniden kendine gelir. Son aşamada ise hastanın aynı sorunları yaşamaması için stres yönetimini geliştirmesi üzerinde durulur. Bu süreçte hastanın çevresinin yaklaşımı oldukça önemlidir. Konversiyon bozukluğu tedavi süresi kişilerin yaşadıkları sorunların şiddetine ve devam süresine göre değişir.
Konversiyon Bozukluğu İlerlerse Ne Olur?
Konversiyon bozukluğu ilerlerse uzun süre hareketsiz kalınması felce neden olabilir. Aynı zamanda kas erimesine, fiziksel güçsüzlüğe yol açabilir. Bunların yanında meslek açıdan kayıplar yaşamasına neden olabilir. Dış dünyadan uzaklaşabilir ve daha izole bir yaşam sürmeye başlayabilir. Bunların yanında kişi ağır depresyona girebilir ve panik atak geliştirebilir.
Konversiyon Bozukluğu Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Konversiyon bozukluğu tamamen geçer mi?
Konversiyon bozukluğunun tamamen geçmesi mümkündür. Birçok hastada belirtiler doğru tedavi yöntemleri ile ortadan kalkar. Kişiler eski sağlıklarına kavuşabilir ve günlük rutinlerine devam edebilirler. Fakat tamamen geçmesi için belirtilerin tamamen kaybolması gerekiyor. Bunların yanında kişilerin strese verdiği tepkilerin de üzerinde durulması gerekir. Bazı durumlarda belirtiler tamamen geçse dahi kişi ileride çok daha ağır travmalar yaşayabilir.
Konversiyon bozukluğu tedavisi ne kadar sürer?
Tedavi süreci belirtilerin durumuna göre değişiyor. Hastaların psikolojik yapısı da etkili olan bir durumdur. Kısa süreli olan vakalarda hasta birkaç gün ile birkaç hafta içerisinde normale dönebilir. Kronik hale gelen sorunlarda ise psikoterapi 1 yıla kadar tedavi sürebilir. Bununla birlikte fizik tedavi birkaç devam edebilir.
Konversiyon bozukluğu tedavi edilmezse ne olur?
Konversiyon bozukluğu tedavi edilmez ise hasta kas erimesi görülebilir. Fiziksel hasarlar ilerlemeye başlar. Hasta hem sosyal çevresinden hem de meslek çevresinden uzaklaşabilir. Psikolojik sorunlar giderek daha da derinleşebilir. Zamanla hastanın yaşadığı sorunlar daha da derinleşebilir.
